20 radiotelefonów GSM-R za 2 mln zł

Dziesięć elektrycznych zespołów trakcyjnych należących do samorządu województwa kujawsko-pomorskiego zostało wyposażonych w system kolejowej radiołączności GSM-R. Modernizacja objęła pojazdy serii ED72A, EN76 i EN76KP wykorzystywane przez POLREGIO do obsługi regionalnych połączeń.

W pociągach zamontowano łącznie 20 wielosystemowych radiotelefonów VHF/GSM-R, czyli po dwa urządzenia w każdym pojeździe. Wartość inwestycji wyniosła blisko 2 mln zł, a wykonawcą była firma Pyrylandia.

GSM-R nie służy do zapewniania pasażerom dostępu do internetu. Jest to wydzielony, cyfrowy system kolejowej łączności radiowej, stanowiący jeden z kluczowych elementów europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym ERTMS. Zapewnia komunikację głosową pomiędzy maszynistą a dyżurnym ruchu oraz umożliwia transmisję danych potrzebnych do bezpiecznego prowadzenia pociągów.

Zastosowanie urządzeń obsługujących jednocześnie VHF i GSM-R jest związane z trwającą wymianą systemów łączności na polskiej kolei. Zgodnie z krajowym planem dotychczasowa radiołączność VHF 150 MHz może być wykorzystywana na sieci zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe do 31 grudnia 2029 r. Migracja do GSM-R ma być prowadzona obszarowo w latach 2025–2030. Wielosystemowe radiotelefony pozwalają więc korzystać z pociągów zarówno na liniach obsługujących już GSM-R, jak i na odcinkach, na których nadal działa starsza łączność.

Zakres prac nie ograniczał się do samego montażu urządzeń. Wykonawca musiał przeprowadzić testy ich kompatybilności z cyfrową siecią kolejową, uruchomić systemy, wykonać proces certyfikacji osobno dla poszczególnych serii pojazdów oraz uzyskać zezwolenia na dopuszczenie zmodernizowanych składów do ruchu.

Przygotowanie inwestycji rozpoczęło się wcześniej. 19 marca 2025 r. województwo kujawsko-pomorskie i POLREGIO zawarły porozumienie dotyczące wspólnego przeprowadzenia postępowania na dostawę, montaż, testy i certyfikację urządzeń. POLREGIO pełniło w nim funkcję wiodącego zamawiającego.

Pojazdy objęte modernizacją są własnością województwa, ale zostały przekazane POLREGIO do obsługi połączeń na podstawie umów obowiązujących od grudnia 2022 do grudnia 2030 r. Przewoźnik pokrywa koszty bieżącego utrzymania taboru, natomiast wydatki związane z jego modernizacją ponosi organizator przewozów, czyli samorząd województwa.

Województwo kujawsko-pomorskie ma obecnie 33 własne pociągi. W 2027 r. do floty ma dołączyć siedem nowych elektrycznych zespołów trakcyjnych wyprodukowanych przez bydgoską Pesę. Wartość tego zamówienia wynosi około 330 mln zł.

W 2026 r. samorząd przeznacza na dopłaty do regionalnych przewozów realizowanych przez POLREGIO i Arrivę rekordowe 267 mln zł. W tej kwocie znajduje się 37 mln zł przeznaczonych na dostęp do infrastruktury kolejowej oraz opłaty dworcowe.

Opisana modernizacja jest odrębnym przedsięwzięciem od ogólnopolskiego programu POLREGIO. Przewoźnik podpisał w sierpniu umowy na montaż GSM-R w kolejnych 34 pojazdach elektrycznych za ponad 5 mln zł. Obecnie urządzenia tego typu ma już niemal 500 pojazdów użytkowanych przez POLREGIO, czyli około 77 proc. całego taboru przewoźnika.