Polski internet ma dziś 35 lat - pierwsze łącze miało prędkość 9,6 kbps

17 sierpnia 2026 roku mija 35 lat od symbolicznych narodzin internetu w Polsce. Pierwsze połączenie działające w całości z wykorzystaniem protokołów TCP/IP uruchomiono na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Łącze prowadziło z Warszawy przez Kopenhagę, a historyczny test wiązany jest także z wymianą danych z laboratorium DESY w Hamburgu.

Pierwsze połączenie z europejskim internetem wykorzystywało modem pracujący z prędkością 9600 bitów na sekundę, czyli 9,6 kb/s. Rolę routera pełnił komputer PC z systemem MS-DOS i programem KA9Q. Przygotowanie konfiguracji oraz sprawdzenie działania łącza zajęło zespołowi około tygodnia.

Transmisja korzystała z jednego z czterech kanałów łącza wydzierżawionego dla polskiej sieci BITNET. Za konfigurację i testy odpowiadał Rafał Pietrak, a w prace byli zaangażowani również m.in. Marcin Gromisz, Wojciech Bogusz, Jacek Gajewski, Michał Jankowski, Roman Szwed, Jerzy Tarasiuk i Mariusz Kacprzak. Dostęp do europejskiego internetu uzyskano w sierpniu, natomiast połączenie z internetem światowym uruchomiono w listopadzie 1991 roku.

Data 17 sierpnia jest jednak umowna. Poczta elektroniczna działała w Polsce już wcześniej za pośrednictwem innych sieci akademickich. W listopadzie 1990 roku fizycy z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie odebrali wiadomość z CERN-u. Wykorzystywano również sieci BITNET, EARN, X.25 i DECnet. Sierpniowe połączenie z Warszawy uznaje się za przełomowe, ponieważ na całej trasie korzystało z otwartego standardu TCP/IP, który do dziś stanowi podstawę internetu.

W kwietniu 1991 roku powstała Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa, czyli późniejszy NASK. W 1992 roku fizycy z UW utworzyli pierwszą polską grupę Usenetu, a w sierpniu 1993 roku na Wydziale Fizyki UW uruchomiono pierwszy polski serwer WWW i pierwszą polską stronę internetową.

Internet stał się usługą masową dopiero kilka lat później. Pod koniec maja 1996 roku Telekomunikacja Polska udostępniła numer dostępowy 0 20 21 22. Do połączenia wystarczał modem i zwykła linia telefoniczna, ale każda minuta korzystania z sieci była rozliczana jak rozmowa, a telefon pozostawał w tym czasie zajęty.

Obecnie dostęp do internetu deklaruje 96,2% gospodarstw domowych w Polsce. Z przewodowego internetu stacjonarnego korzysta 9,6 mln użytkowników, natomiast w sieciach mobilnych aktywnych jest 67,2 mln kart SIM, w tym 14 mln kart M2M.

Na koniec 2025 roku światłowód docierał do 80,1% gospodarstw domowych, czyli około 13 mln. W miastach wskaźnik wynosił 85,1%, a na terenach wiejskich 69,5%. Zasięg 5G obejmował około 95% gospodarstw domowych oraz 76% powierzchni kraju. Szybsze pasmo 3,6 GHz docierało jednak do 68% gospodarstw i tylko 11% terytorium Polski.

Pomimo rozbudowy sieci wciąż istnieją duże białe plamy. Na koniec drugiego kwartału 2026 roku 1,77 mln punktów adresowych pozostawało bez dostępu do stacjonarnego łącza o przepustowości co najmniej 100 Mb/s. W ciągu roku ich liczba zmniejszyła się o ponad 514 tys.

Instytut Łączności podkreśla, że po 35 latach wyzwaniem nie jest już samo połączenie Polski ze światową siecią. Obecnie najważniejsze stają się powszechność dostępu, bezpieczeństwo, odporność infrastruktury na awarie i kryzysy oraz wiarygodne wskazywanie miejsc, do których szybki internet nadal nie dociera.