3,7 mln kont zniknęło z Facebooka i Instagrama

Meta, Google, Microsoft, OpenAI i inne firmy technologiczne połączyły siły ze służbami z dziesięciu krajów, aby uderzyć w międzynarodowe siatki internetowych oszustów. Operacja była wymierzona przede wszystkim w grupy przestępcze działające w Afryce Zachodniej, w tym w Nigerii i Ghanie. Jak poinformowała Meta, była to największa dotychczasowa wspólna akcja tego rodzaju.

W działaniach uczestniczyło łącznie 15 firm technologicznych, wśród nich również Coinbase, Starlink i Adobe. Operację koordynowała brytyjska National Crime Agency (NCA) we współpracy z amerykańskim Departamentem Sprawiedliwości, FBI oraz innymi służbami.

Miliony usuniętych kont i zatrzymania

Wspólne działania rozpoczęły się 6 października 2026 r. W ich trakcie firmy technologiczne wymieniały informacje o podejrzanych kontach, infrastrukturze internetowej, przepływach pieniędzy i osobach zaangażowanych w oszustwa.

Najważniejsze wyniki operacji:

• Ponad 3,7 mln kont, stron i grup usuniętych przez Metę z Facebooka i Instagrama. Większość z nich prawdopodobnie służyła do oszukiwania mieszkańców USA i Wielkiej Brytanii.
• 28 zatrzymanych osób podejrzewanych o udział w przestępczej działalności.
• 117 uwolnionych ofiar handlu ludźmi, które były przetrzymywane w Ghanie i zmuszane do pracy na rzecz oszustów.
• Ponad 30 ośrodków oszustw, na temat których przekazano służbom informacje.
• Ponad 415 tys. dolarów potencjalnych strat, którym zapobiegła firma Coinbase, identyfikując ponad 65 osób narażonych na aktywne oszustwa.

Microsoft również zablokował konta podejrzewane o powiązania z przestępczą działalnością. Z kolei firma Silent Push zidentyfikowała ponad 35 tys. złośliwych domen i niemal 700 kanałów komunikacji powiązanych z ośrodkami oszustów działającymi w Afryce.

Jak oszuści wyłudzali pieniądze?

Przestępcy wykorzystywali fałszywe profile, fikcyjne oferty pracy oraz podszywanie się pod instytucje i inne osoby. Według Meta wykryte siatki stosowały między innymi następujące metody:

• Oszustwa inwestycyjne – nawiązywanie relacji z ofiarami i nakłanianie ich do inwestowania pieniędzy, również w kryptowaluty.
• Fałszywe oferty pracy – obietnice zatrudnienia lub zarobków za wykonywanie prostych zadań internetowych, wymagające wcześniejszej wpłaty.
• Podszywanie się pod policję i urzędników – wyłudzanie pieniędzy pod pretekstem działań prowadzonych przez służby.
• Podszywanie się pod żołnierzy – zdobywanie zaufania ofiar i proszenie o pieniądze pod fałszywymi pretekstami.
• Oszustwa zakupowe – pobieranie płatności za towary lub usługi, które nigdy nie zostają dostarczone.
• Oszustwa romantyczne – budowanie fikcyjnych relacji uczuciowych w celu wyłudzenia pieniędzy.
• Fałszywa pomoc w odzyskaniu pieniędzy – ponowne oszukiwanie wcześniejszych ofiar w zamian za opłatę za rzekome odzyskanie utraconych środków.

Ofiary zmuszane do oszukiwania innych

Jednym z najpoważniejszych odkryć było odnalezienie w Ghanie osób przetrzymywanych przez organizacje przestępcze. Według Meta zostały one sprowadzone do ośrodków oszustów w ramach handlu ludźmi i zmuszane do prowadzenia przestępczej działalności.

Uwolnione osoby były niedożywione oraz doświadczały przemocy fizycznej i psychicznej. Ich oprawcy zostali zatrzymani i mają odpowiedzieć przed sądem.

Dyrektor FBI Kash Patel poinformował również o zabezpieczeniu setek urządzeń elektronicznych oraz zidentyfikowaniu co najmniej 11 mln dolarów środków, które potencjalnie mogą zostać zamrożone.

Firmy technologiczne zapowiadają dalszą współpracę

Meta podkreśla, że była to pierwsza wspólna operacja na taką skalę skierowana przeciwko ośrodkom oszustów w Afryce Zachodniej. W odróżnieniu od dużych, zorganizowanych ośrodków działających w Azji Południowo-Wschodniej, tamtejsze grupy przestępcze są często bardziej rozproszone.

Firmy technologiczne i służby zamierzają kontynuować wymianę informacji, aby szybciej identyfikować podejrzane konta, blokować infrastrukturę wykorzystywaną do oszustw oraz śledzić przepływy pieniędzy.

Według Meta zorganizowane grupy przestępcze coraz częściej działają jak przedsiębiorstwa, rekrutując pracowników, szkoląc ich z manipulacji i prowadząc skoordynowane kampanie oszustw na wielu platformach jednocześnie.