Test TP-Link Deco X10-5G – 5G i obsługa Mesh

 

Routery 5G najczęściej wybieramy tam, gdzie nie ma dostępu do światłowodu albo potrzebujemy zapasowego połączenia internetowego. TP-Link Deco X10-5G łączy modem 5G, dwuzakresowe Wi-Fi 6 i system Mesh, który można później rozbudowywać o kolejne jednostki z rodziny Deco.

 

Sam router nie musi zapewniać zasięgu w całym domu. Może stać w miejscu, w którym najlepiej odbiera sieć komórkową, a dodatkowe punkty Deco doprowadzą Wi-Fi do pozostałych pomieszczeń. W razie potrzeby można też podłączyć zewnętrzne anteny GSM.

 

TP-Link Deco X10-5G kosztuje 1369 zł. Nie jest więc tanim routerem 5G, ale jego atrakcyjność zwiększa możliwość dokupienia zwykłego Deco X10 za 189 zł. W ten sposób za stosunkowo niewielką dopłatą można powiększyć zasięg sieci bezprzewodowej i nadal zarządzać wszystkim z jednej aplikacji.

 

 

Design

 

TP-Link Deco X10-5G ma charakterystyczną dla rodziny Deco, prostą obudowę w białym kolorze. Router ma kształt wysokiego walca z lekko zaokrąglonymi krawędziami. Nie przypomina typowego routera z wystającymi antenami, dlatego można go ustawić w salonie, sypialni albo biurze i nie będzie zaburzał estetyki danego pomieszczenia.

 

Z przodu obudowy znalazło się jedynie niewielkie logo Deco 5G. Wszystkie anteny Wi-Fi oraz LTE zostały ukryte wewnątrz, z wyjątkiem możliwości podłączenia dwóch opcjonalnych anten zewnętrznych.

 

Dioda informująca o stanie urządzenia jest umieszczona na dolnej krawędzi, a jej światło odbija się od podłoża, na którym stoi router. Kolor podświetlenia pozwala szybko rozpoznać, czy router jest uruchamiany, konfigurowany, aktualizowany albo czy wystąpił problem. Stałe białe światło oznacza połączenie z siecią 5G, a zielone połączenie przez 4G lub przewodowy WAN. Czerwony kolor sygnalizuje problem albo brak połączenia jednostki satelitarnej z głównym Deco.

 

 

Router jest wyraźnie większy od zwykłego Deco X10. Jego wymiary wynoszą 198 × 117 × 117 mm, podczas gdy dodatkowy punkt Deco X10 ma 110 × 110 × 114 mm.

 

Na tylnej części obudowy znalazły się trzy gigabitowe porty Ethernet ustawione jeden nad drugim. Wszystkie automatycznie rozpoznają czy mają pracować jako WAN, czy LAN. Trzeba jednak pamiętać, że tylko jeden port może w danym momencie pełnić funkcję WAN. Niestety żaden z portów Ethernet nie ma przepustowości 2,5 Gbps.

 

Powyżej portów Ethernet umieszczono dwa złącza SMA-F przeznaczone dla zewnętrznych anten 5G, 4G lub 3G. Na dole znajduje się gniazdo zasilania, natomiast przycisk resetowania i gniazdo na kartę nano SIM umieszczono od spodu.

 

Rozmieszczenie złączy jest przemyślane. W zestawie znajdziemy Deco X10-5G, zasilacz, przewód Ethernet RJ45 i instrukcję szybkiej instalacji.

 

 

Specyfikacja i test prędkości

 

Deco X10-5G jest dwuzakresowym routerem Wi-Fi 6 klasy AX1500. W paśmie 5 GHz maksymalna teoretyczna prędkość połączenia wynosi 1201 Mb/s, a w paśmie 2,4 GHz 300 Mb/s. Router zachowuje zgodność ze starszymi standardami Wi-Fi 5 oraz Wi-Fi 4.

 

Za obsługę wielu klientów odpowiadają technologie OFDMA i 2×2 MU-MIMO. Pierwsza pozwala efektywniej dzielić dostępne pasmo pomiędzy wiele urządzeń Wi-Fi 6, a druga umożliwia równoczesną komunikację z kilkoma kompatybilnymi klientami. Producent deklaruje obsługę do 120 podłączonych urządzeń.

 

Wewnątrz obudowy znajduje się osiem anten odpowiedzialnych za łączność komórkową oraz dwie anteny Wi-Fi. Tak rozbudowany zestaw anten komórkowych powinien ułatwić stabilne utrzymanie połączenia, a w trudniejszych lokalizacjach można dodatkowo wykorzystać dwa złącza SMA-F.

 

Modem obsługuje sieci 5G, 4G i 3G oraz szeroki zestaw pasm używanych przez europejskich operatorów. Maksymalna teoretyczna szybkość pobierania w 5G wynosi 4,67 Gb/s, a wysyłania 1,25 Gb/s. Są to jednak wartości opisujące możliwości modemu, a nie szybkość, którą należy oczekiwać podczas codziennego użytkowania.

 

Rzeczywiste wyniki będą zależały od operatora, obciążenia stacji bazowej, używanego pasma, warunków radiowych i ustawienia routera. Dodatkowym ograniczeniem są gigabitowe porty Ethernet oraz maksymalna prędkość Wi-Fi wynosząca 1201 Mb/s w paśmie 5 GHz. Nawet przy wyjątkowo szybkim połączeniu 5G pojedynczy klient nie wykorzysta więc pełnych, teoretycznych możliwości modemu.

 

W naszym teście, po podłączeniu do kabla Ethernet router pozwalał wykorzystać pełną szybkość gigabitowego, stałego łącza. Natomiast w przypadku sieci 5G w Orange Flex, w miejscu gdzie router miał zasięg 4 na 5 możliwych kresek osiągnął wynik 375 Mbps pobierania oraz 101 Mbps wysyłania.

 

 

 

 

Deco X10-5G może działać jako:

• router 3G, 4G lub 5G
• klasyczny router Wi-Fi korzystający z przewodowego portu WAN
• punkt dostępowy dla istniejącej sieci przewodowej
• most 3G, 4G lub 5G przekazujący połączenie operatora bez routingu i translacji NAT

 

Router obsługuje protokoły IPv4 i IPv6, połączenia WAN z dynamicznym lub statycznym adresem IP, PPPoE, L2TP i PPTP. Dostępne są także przekierowanie portów, UPnP, TP-Link DDNS, rezerwacja adresów DHCP, VLAN, IGMP Proxy, IGMP Snooping oraz obsługa IPTV.

 

Nie jest to jednak konstrukcja przeznaczona do sieci wielogigabitowych. Wszystkie trzy porty mają przepustowość 1 Gb/s, a Wi-Fi działa tylko w pasmach 2,4 i 5 GHz. Nie znajdziemy tu Wi-Fi 6E, pasma 6 GHz ani Wi-Fi 7.

 

 

Pierwsze uruchomienie

 

Konfiguracja odbywa się przede wszystkim za pomocą aplikacji TP-Link Deco dostępnej na Androida i iOS. Na początku trzeba włożyć kartę nano SIM, podłączyć zasilanie, pobrać aplikację i zalogować się na konto TP-Link ID. To ważne, nie będzie można skonfigurować routera, bez zalogowania się lub utworzenia konta TP-Link.

 

Aplikacja prowadzi użytkownika przez kolejne etapy: wykrywanie urządzeń, uruchomienie routera, utworzenie nazwy sieci i ustawienie hasła. Jeżeli do sieci mają zostać dodane kolejne punkty Deco, najpierw konfiguruje się Deco X10-5G jako główną jednostkę, a dopiero później urządzenia satelitarne. Wybieramy również, czy główną rolą Deco X10-5G jest bycie routerem WiFi, routerem GSM, czy może routerem WiFi z backupem w postaci łączności GSM.

 

Sam proces jest przystępny również dla osób, które wcześniej nie konfigurowały systemu Mesh. Aplikacja automatycznie wykrywa jednostki i pomaga ocenić, czy wybrane miejsce zapewnia dostatecznie dobre połączenie z głównym punktem.

 

Konieczność utworzenia konta TP-Link ID może jednak nie odpowiadać użytkownikom, którzy chcą zarządzać siecią wyłącznie lokalnie. Router udostępnia dość ubogą konfigurację WWW, ale głównym i najbardziej rozbudowanym narzędziem pozostaje aplikacja mobilna. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość sprawdzania stanu domowej sieci również poza domem.

 

Aktualizacje oprogramowania są dostarczane bezprzewodowo. Aplikacja umożliwia także ponowne uruchomienie jednostek, ustawienie harmonogramu restartów, zmianę działania diod i włączenie powiadomień o nowych klientach lub problemach z połączeniem.

 

 

 

 

 

Aplikacja Deco i funkcje

 

Interfejs aplikacji Deco jest jednym z mocniejszych elementów systemu TP-Link. Na ekranie głównym można zobaczyć topologię sieci, stan poszczególnych punktów oraz listę połączonych klientów. Aplikacja pozwala też sprawdzić, z którym Deco łączy się konkretny smartfon, komputer albo telewizor.

 

Z poziomu telefonu można zmienić nazwę i hasło Wi-Fi, utworzyć osobną sieć dla gości, zablokować wybranych klientów, skonfigurować WPS i sprawdzić raporty dotyczące działania sieci. Dostępna jest również optymalizacja, która analizuje wykorzystanie kanałów i pomaga ograniczyć zakłócenia pochodzące od sąsiednich sieci.

 

Funkcja QoS pozwala nadawać priorytet określonym urządzeniom. Można więc ustawić, aby komputer używany do pracy otrzymywał pierwszeństwo przed telewizorem, konsolą lub urządzeniami Smart Home. Jest to prostsze rozwiązanie niż rozbudowane reguły znane z routerów biznesowych, ale w domu powinno być wystarczające.

 

Aplikacja obsługuje również zarządzanie urządzeniami Smart Home, skróty i automatyzacje, choć dostępność poszczególnych funkcji zależy od modelu Deco, wersji oprogramowania oraz akcesoriów smart home.

 

TP-Link nie ograniczył oprogramowania wyłącznie do podstawowej konfiguracji. Bardziej zaawansowani użytkownicy znajdą w nim między innymi ustawienia przekierowania portów, DHCP, DDNS, IPTV i IPv6. Nadal jest to jednak interfejs zaprojektowany głównie z myślą o prostocie. Osoby oczekujące rozbudowanego, lokalnego panelu administracyjnego z dużą liczbą parametrów mogą uznać aplikację za zbyt ograniczającą.

 

 

Kontrola rodzicielska i bezpieczeństwo

 

Deco X10-5G obsługuje szyfrowanie WPA, WPA2 i WPA3, zaporę SPI, kontrolę dostępu oraz oddzielne sieci dla gości w pasmach 2,4 i 5 GHz. Można także umieszczać wybrane urządzenia na liście blokowanych klientów.

 

Kontrola rodzicielska umożliwia tworzenie osobnych profili, przypisywanie do nich urządzeń oraz filtrowanie kategorii treści. Rodzice mogą ustawić porę snu, czas dla rodziny, blokadę dostępu do internetu i dzienne limity. Dostępne jest również przyznawanie dodatkowego czasu oraz raporty tygodniowe i miesięczne pokazujące aktywność online.

 

Część zabezpieczeń działa w ramach platformy TP-Link HomeShield. Podstawowy plan jest bezpłatny, natomiast bardziej zaawansowane funkcje wymagają subskrypcji HomeShield Pro. Warto zwrócić na to uwagę przed zakupem, ponieważ nie wszystkie opcje są dostępne bez dodatkowych opłat.

 

Bezpłatny zestaw funkcji nadal powinien wystarczyć większości domowych użytkowników. Pozwala kontrolować klientów, ograniczać dzieciom dostęp do sieci, zmieniać priorytety urządzeń i korzystać z podstawowych mechanizmów ochrony. Płatny abonament jest potrzebny przede wszystkim osobom oczekującym bardziej szczegółowych analiz i dodatkowej ochrony urządzeń IoT.

 

Łączność 5G i Wi-Fi 6

 

Najważniejszą funkcją Deco X10-5G jest możliwość korzystania z internetu bez konieczności podłączania modemu operatora. Wystarczy umieścić w routerze kartę nano SIM i skonfigurować połączenie w aplikacji.

 

Takie rozwiązanie sprawdzi się w miejscach, w których nie ma dostępu do światłowodu, na działce, w wynajmowanym mieszkaniu albo w niewielkim biurze. Router można też potraktować jako element sieci, który łatwo przenieść do innej lokalizacji bez oczekiwania na instalację stałego łącza.

 

Osiem anten komórkowych i obsługa szerokiego zestawu częstotliwości zwiększają szansę na uzyskanie stabilnego połączenia. W przypadku słabego sygnału istotną przewagą nad prostszymi routerami jest możliwość podłączenia dwóch anten zewnętrznych.

 

Trzeba jednak pamiętać, że jakość działania 5G zawsze będzie uzależniona od konkretnej lokalizacji. Nawet najlepszy modem nie zapewni wysokich prędkości, jeżeli najbliższa stacja bazowa jest przeciążona albo sygnał musi przechodzić przez grube ściany i przeszkody terenowe. Dlatego Deco X10-5G warto początkowo ustawić w kilku różnych miejscach i porównać parametry połączenia.

 

Standard Wi-Fi 6 AX1500 wystarcza do typowego korzystania z internetu, oglądania filmów 4K, wideokonferencji i obsługi wielu urządzeń Smart Home. Nie jest to jednak rozwiązanie dla osób, które chcą budować najbardziej wydajną sieć lokalną albo kopiować duże pliki z prędkościami przekraczającymi 1 Gb/s.

 

 

Sieć Mesh z dodatkowym Deco X10

 

Najważniejszym argumentem przemawiającym za wyborem tego modelu zamiast zwykłego routera 5G jest kompatybilność z systemem Deco. Do głównego Deco X10-5G można dodać zarówno zwykłe Deco X10, jak i inne modele z rodziny TP-Link Deco.

 

W testowanej konfiguracji naturalnym uzupełnieniem jest Deco X10, które kosztuje 189 zł. Ma ten sam standard Wi-Fi 6 AX1500, dwie wewnętrzne anteny, technologie MU-MIMO i OFDMA oraz dwa gigabitowe porty Ethernet.

 

Jedno Deco X10 jest według producenta przeznaczone do mieszkań z jednym lub dwoma pokojami. Zestaw dwóch jednostek ma obsługiwać domy z dwoma do czterech pomieszczeń, a trzech z trzema do pięciu. Są to wartości orientacyjne, ponieważ rzeczywisty zasięg zależy od konstrukcji budynku, rozmieszczenia ścian, zakłóceń i położenia poszczególnych punktów.

 

Wszystkie jednostki tworzą jedną sieć o wspólnej nazwie. Smartfon lub laptop może automatycznie przełączać się między punktami, korzystając z tego, który oferuje lepsze warunki. Płynny roaming wykorzystuje standardy 802.11k, 802.11v i 802.11r, ale pełne działanie tej funkcji wymaga również kompatybilnego klienta.

 

Deco X10 skutecznie poprawił zasięg w domu z grubymi ścianami i w pomieszczeniu, które wcześniej było praktycznie pozbawione stabilnego Wi-Fi.

 

Najważniejsze ograniczenie wynika z dwuzakresowej konstrukcji. Przy bezprzewodowym połączeniu pomiędzy jednostkami to samo pasmo 5 GHz jest wykorzystywane zarówno przez urządzenia użytkownika, jak i do komunikacji między punktami Deco. Pod dużym obciążeniem szybkość uzyskiwana przez satelitarną jednostkę może być więc niższa niż przy głównym routerze.

 

W codziennym użytkowaniu, przy łączach o prędkości kilkuset megabitów, nie powinien to być poważny problem. Ograniczenie stanie się bardziej zauważalne, gdy przez dodatkowy punkt jednocześnie przesyłane są duże ilości danych albo gdy oczekujemy pełnej prędkości gigabitowego łącza w każdym miejscu domu.

 

Rozwiązaniem jest Ethernet backhaul, czyli przewodowe połączenie poszczególnych jednostek Deco. Wtedy komunikacja między punktami nie zajmuje części przepustowości Wi-Fi. Wymaga to jednak możliwości poprowadzenia przewodu sieciowego pomiędzy pomieszczeniami.

 

 

Podsumowanie

 

TP-Link Deco X10-5G nie jest po prostu kolejnym routerem 5G. Jego najważniejszą zaletą jest połączenie internetu mobilnego z ekosystemem Mesh, który można łatwo i stosunkowo niedrogo rozbudowywać.

 

Sam router oferuje modem 5G z szeroką obsługą pasm, osiem anten komórkowych, dwa złącza SMA-F dla anten zewnętrznych, trzy gigabitowe porty Ethernet i Wi-Fi 6 AX1500. Pozwala korzystać z karty nano SIM, przewodowego WAN, trybu punktu dostępowego oraz mostu komórkowego.

 

Na plus należy zaliczyć prostą konfigurację i rozbudowaną aplikację Deco. Użytkownik otrzymuje wygodne zarządzanie klientami, sieć dla gości, QoS, kontrolę rodzicielską, raporty, aktualizacje OTA oraz możliwość kontrolowania sieci spoza domu.

 

Największą przewagą okazuje się jednak możliwość dokupienia Deco X10 za 189 zł. Dzięki temu router 5G można ustawić tam, gdzie najlepiej odbiera sygnał operatora, zamiast wybierać miejsce wyłącznie pod kątem zasięgu Wi-Fi w domu. Dodatkowa jednostka może przejąć obsługę pomieszczeń położonych dalej od głównego routera.

 

 

Deco X10-5G ma również wyraźne ograniczenia. Standard AX1500, brak pasma 6 GHz i wyłącznie gigabitowe porty Ethernet nie odpowiadają możliwościom najbardziej zaawansowanych routerów dostępnych obecnie na rynku. Bezprzewodowe połączenie pomiędzy punktami korzysta ze wspólnego pasma, dlatego wydajność dodatkowej jednostki może spadać pod dużym obciążeniem. Część funkcji HomeShield wymaga ponadto płatnej subskrypcji, a pełne zarządzanie siecią jest powiązane z kontem TP-Link.

 

TP-Link Deco X10-5G kosztuje 1369 zł. To sporo, jeśli potrzebujemy wyłącznie prostego dostępu do internetu z karty SIM. Cena wygląda jednak rozsądniej, gdy zależy nam jednocześnie na 5G, możliwości podłączenia anten zewnętrznych i rozbudowie jednej, spójnej sieci Mesh.

 

Na tle prostych routerów 5G Deco X10-5G jest droższy, ale oferuje znacznie wygodniejszą rozbudowę zasięgu. Z kolei bardziej zaawansowane systemy Mesh z Wi-Fi 6E, Wi-Fi 7, dedykowanym pasmem dosyłowym i portami 2,5 Gb/s będą szybsze, lecz wymagają większego budżetu, a często także osobnego modemu 5G.

 

Deco X10-5G będzie szczególnie dobrym wyborem do domu, w którym internet mobilny ma być głównym łączem, a pojedynczy router nie zapewnia odpowiedniego zasięgu we wszystkich pomieszczeniach. Najwięcej zyska użytkownik, który od początku planuje połączyć router z jednym lub kilkoma niedrogimi punktami Deco X10.

 

 

Zalety

 

• wbudowany modem 5G, 4G i 3G
• obsługa szerokiego zestawu europejskich pasm komórkowych
• osiem wewnętrznych anten LTE i dwie anteny Wi-Fi
• dwa złącza SMA-F dla zewnętrznych anten komórkowych
• trzy gigabitowe porty Ethernet z automatycznym rozpoznawaniem WAN i LAN
• obsługa Wi-Fi 6 AX1500
• możliwość stworzenia jednej sieci Mesh z innymi modelami Deco
• płynny roaming pod jedną nazwą sieci Wi-Fi
• opcjonalne przewodowe połączenie Ethernet backhaul
• prosta konfiguracja w aplikacji Deco
• rozbudowana kontrola rodzicielska
• WPA3, zapora SPI i oddzielna sieć dla gości
• możliwość zarządzania siecią spoza domu
• niedrogi punkt rozszerzający Deco X10 kosztujący 189 zł

 

Wady

 

• wysoka cena wynosząca 1369 zł
• tylko gigabitowe porty Ethernet
• brak Wi-Fi 6E, Wi-Fi 7 i pasma 6 GHz
• dwuzakresowa konstrukcja bez osobnego pasma dosyłowego
• spadek wydajności jednostek satelitarnych pod dużym obciążeniem
• obsługa aplikacji wymaga konta TP-Link ID
• część funkcji HomeShield wymaga płatnej subskrypcji
• panel WWW jest mniej rozbudowany od aplikacji mobilnej (zwykle jest na odwrót)